Zaznacz stronę

Efekt brzasku i inne powody nocnego mierzenia cukru

4 Gru 2018 | O cukrzycy

Dlaczego rodzic cukiereczka powinien wstawać w nocy żeby zmierzyć cukier – czyli najogólniej mówiąc co nas – rodziców doprowadza do skraju wyczerpania fizycznego i nierzadko nerwowego.

Zasadniczym i głównym winowajcą jest natura… po prostu.

Cukier na czczo. Jaki powinien być, a jaki jest i dlaczego?

Przyjęło się, że dla zdrowej osoby cukier na czczo nie powinien przekraczać 108 mg/dl, ale… naukowcy mówią o tzw. hormonach rozregulowujących, są to np. hormon wzrostu (szczególnie ważny u dzieci), kortyzol, glukagon czy epinefryna. Wszystkie one zwiększają insulinooporność i uwalniają się nocą albo nad ranem. Lekarze określają to mianem „efekt brzasku”.

U zdrowych ludzi efekt brzasku przygotowuje organizm do pobudki i objawia się między godziną 2:00 i 8:00. Jest więc naturalne, że organizm zaczyna wytwarzać więcej glukozy, aby dać energię ciału do pobudki.

Jeśli jednak coś w ciele szwankuje, np. wystąpiła cukrzyca to organizm nie radzi sobie z produkcją insuliny, aby zrównoważyć ten podwyższony cukier.

I mimo, że – zjadłeś lekką kolację – dobrze policzyłeś posiłek, – podałeś insulinę to rano i tak możesz obudzić się z podwyższonym cukrem, bo np. uaktywnił się hormon wzrostu.

Niestety nie ma reguły i nie sposób przewidzieć kiedy te hormony się uaktywnią i na tym polega cały dramatyzm nocnego wstawania.

Jeśli sobie odpuścisz (bo chcesz się choć jedną noc wyspać) i rano glukometr pokaże cyfry 200 a nawet 300 to w efekcie Twoje dziecko może:

  1. nie zjeść śniadania, bo zbicie wysokiego cukru może trwać wiele godzin,
  2. być ospałe, płaczliwe, rozdrażnione i zwyczajnie zbyt zmęczone by się uczyć, bawić, a nawet myśleć rozsądnie.
  3. chcieć co chwilę chodzić do toalety, bo zamiast normalnie funkcjonować organizm będzie skupiony na usuwaniu nadmiaru cukru z krwi. O uszczerbku nerek wspomnę innym razem, ale pewne jest, że na dłuższa metę mocno ucierpią.

Jeśli natomiast wstaniesz i okaże się, że cukier jest w normie – możesz odetchnąć ze spokojem i iść dalej spać (o ile uda Ci się w ogóle jeszcze zasnąć…)

Ale to nie wszystko… bo istnieje jeszcze jedna możliwość. (Ha! Nie ma tak dobrze i łatwo, jak zakładają Ci, którzy uważają, że jesteśmy przewrażliwieni na punkcie choroby swoich dzieci i za bardzo się tym wszystkim przejmujemy!)

Jeśli w nocy poziom cukru spadł za bardzo (a tak się może stać w wyniku niedokładnego wyliczenia posiłku i podania zbyt dużej ilości insuliny do kolacji) organizm może uruchomić swój „system obronny” i spowodować wyrzut glukagonu i epinefryny, które zmagazynowane w wątrobie pobudzą ją do pozbycia się zapasów glukozy (w dość dużym uproszczeniu). Rano objawi się to podwyższonym poziomem cukru – to wątroba zareagowała wyrzutem awaryjnych zapasów hormonu broniąc organizm przed głęboką hipoglikemią i śpiączką.

Jeśli więc nie podejrzewasz błędów dietetycznych, a martwi cię podwyższony poziom cukru na czczo, wykonaj pomiar około godziny 3:00 lub 4:00 nad ranem – w tych właśnie godzinach hormony zaczynają działać .

– wysoki poziom może sugerować efekt brzasku

– bardzo niski poziom z pewnością spowoduje wyrzut zmagazynowanej glukozy i wymaga dlaczego monitorowania aż do wyrównania.

Czy można coś zrobić, żeby choć trochę ułatwić sobie życie?

Można spróbować korygować takie sytuacje dostosowując dawkę bazową insuliny. Trzeba jednak pamiętać, że działanie hormonów (szczególnie u dzieci) zwykle nie jest regularne. Co oznacza, że dziś było dobrze, ale za trzy dni może wystąpić „efekt brzasku”.

Ryzyk-fizyk: jeśli wstaniesz i zmierzysz – będziesz wiedzieć i możesz odpowiednio zareagować, a jeśli nie – możesz jedynie przypuszczać, czy któraś z opisanych wyżej sytuacji miała miejsce i martwić się, że Twoja pociecha znowu wyszła do szkoły wysokim cukrem.

Moja rada: wstawać, mierzyć, przytomnie reagować i nie odpuszczać. I nie wahać się prosić partnera/męża/innego domownika o cykliczne zastępstwo i pomoc. Zadbać także o siebie: odsypiać, nie wstydzić się popołudniowej drzemki, wieczorem położyć się wcześniej.

4 Gru 2018 | O cukrzycy